Πιστεύω πολύ στην οικειότητα. Στο να είναι μια πρωτοβουλία οικεία και ζεστή.

Χαρούλα Κρομυάδου – Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην οργάνωση ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ

ΧΑΡΟΥΛΑ ΚΡΟΜΥΑΔΟΥ

Η Χαρούλα Κρομυάδου συμμετείχε στο Library In Action με θέμα το Περιβάλλον. Είναι φιλόλογος-παιδαγωγός και Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στην οργάνωση ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ. Ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ιδρύθηκε το 1992 στη Θεσσαλονίκη και εντάσσεται στην κατηγορία ΜΚΟ. Ιδρύθηκε με στόχο την καταπολέμηση του φαινομένου της αρκούδας-χορεύτριας που υπήρχε στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Στη συνέχεια η δράση του επεκτάθηκε στην προστασία της άγριας ζωής εν γένει. Ως οργάνωση, ο ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ δρα σε πανελλαδικό, βαλκανικό και διεθνές επίπεδο με στόχο την προστασία της άγριας ζωής και την αρμονική συμβίωση ανθρώπων και άγριων ζώων, ενώ παράλληλα προσφέρει και προγράμματα εθελοντισμού.

Πώς ξεκίνησε το ταξίδι και η επαφή σου με τον κόσμο της άγριας φύσης και του περιβάλλοντος εν γένει;

Κατάγομαι από ένα χωριό της επαρχίας, οπότε από μικρή είχα επαφή με τα ζώα. Στα χωριά η επαφή με τη φύση είναι κάτι αυτονόητο – κάθε οικογένεια έχει κάποια κατοικίδια ή κτηνοτροφικά ζώα. Η αγάπη υπήρχε πάντα λοιπόν. Όσο σπούδαζα στο Τμήμα Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής στη Θεσσαλονίκη, συνεργαζόμουν με την καθηγήτριά μου Ελένη Χοντολίδου, η οποία ήταν ένα από τα Ιδρυτικά Μέλη του Αρκτούρου. Κάποια στιγμή με ρώτησε αν θα ήθελα να πάω στον Αρκτούρο για να προσφέρω βοήθεια στην οργάνωση της βιβλιοθήκης. Χάρηκα ιδιαίτερα, γιατί ειδικά τότε, όλες οι Περιβαλλοντικές Οργανώσεις ήταν στην πρώτη τους ακμή. Θεώρησα ότι επρόκειτο για τεράστια ευκαιρία να γνωρίσω ανθρώπους που ασχολούνται με αυτό το αντικείμενο. Ξεκίνησα λοιπόν να προσφέρω εθελοντική εργασία με πολλή χαρά. Με το που πήγα και γνωριστήκαμε, ήρθε και η συνεργασία: Φάνηκε ότι ανήκω εκεί.

Όλα όσα κάνουμε πρέπει να τα επικοινωνούμε και να έχουμε και άλλους ανθρώπους συμμετόχους στο έργο μας.

Κάνοντας μια αναδρομή, θυμάσαι κάτι που σε έχει κάνει περήφανη στην πορεία σου στον Αρκτούρο;

Η εξάλειψη των «θεαμάτων» με τα άγρια ζώα (π.χ. τα τσίρκα και τα δελφινάρια) μου έχει μείνει και είναι σταθμός. Βέβαια, δεν την έχω ζήσει αλλά έχω ακούσει για αυτή. Πρόκειται για σταθμό γιατί έγινε σε συνεργασία με την Πολιτεία έχοντας και την υποστήριξη και αποδοχή της κοινωνίας. Ακόμα και οι ιδιοκτήτες αυτών των ζώων δεν αντέδρασαν παρ’ όλο που για αυτούς ήταν ένα επάγγελμα όλο αυτό. Σίγουρα, ήταν λοιπόν ένας πρώτος σταθμός και μια ιστορική στιγμή για τον Αρκτούρο.

Μια σημαντική στιγμή έζησα και το 2007, όταν, σε συνεργασία με άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις και Πανεπιστήμια, ξεκινήσαμε μια καμπάνια εκστρατείας και ενημέρωσης για να σταματήσουν να έρχονται στην Ελλάδα τσίρκα με άγρια ζώα. Είχαμε εντοπίσει ότι εκεί δεν πληρούνται συνθήκες ευζωίας για τα ζώα. Τελικά όντως και από την πλευρά της Πολιτείας ψηφίστηκε νόμος και καταργήθηκαν τα τσίρκα με ζώα (με άγρια ζώα, όχι γενικά τα τσίρκα). Γίναμε μάλιστα η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που το έκανε αυτό.

Πάλι προς την ίδια κατεύθυνση, το 2015 με εκστρατεία ενημέρωσης και τη στήριξη των πολιτών πήραμε τις αρκούδες και τους λύκους από το ζωολογικό κήπο της Θεσσαλονίκης, όπου δε ζούσαν σε καλές συνθήκες, και τις μεταφέραμε στα καταφύγια. Αυτές είναι μερικές μεγάλες στιγμές, υπάρχουν όμως και μικρές στιγμές. Και αυτή η επαφή που έχουμε κάθε χρόνο με τα παιδιά από τα οποία μαθαίνουμε τόσα πράγματα… Τα παιδιά έχουν μια έμφυτη αγάπη για όλο αυτό το αντικείμενο και η συνομιλία μαζί τους είναι ένας ωραίος κόσμος. Και οι στιγμές που δεχόμαστε τη στήριξη του κόσμου είναι μοναδικές. Όλο αυτό μας δίνει δύναμη και επισφραγίζει τις προσπάθειές μας.

Θα ήθελες να μας δώσεις μερικές πληροφορίες για τα εθελοντικά προγράμματα που διοργανώνει ο Αρκτούρος;

Μέχρι και πριν την πανδημία ο Αρκτούρος δεχόταν περίπου 100 εθελοντές το χρόνο. Είναι πολύ ωραία ιστορία ο εθελοντισμός και για εμάς στον Αρκτούρο αλλά και για όσους συμμετέχουν. Το αποδεικνύει άλλωστε και η αποτελεσματικότητα αυτής της δράσης. Έχουμε έναν ξενώνα εθελοντών, στον οποίο φιλοξενούμε ανθρώπους από όλη την Ελλάδα για μικρό (από δυο μέρες που είναι το ελάχιστο) ή μεγαλύτερο (έως και έναν μήνα) διάστημα. Εκεί συνυπάρχουμε και κάθε ένας γίνεται μέλος της οικογένειας του Αρκτούρου.

Ως εθελοντής, μπορεί κανείς να κάνει πολλά πράγματα: Ξεναγήσεις μαζί με τους ξεναγούς, φροντίδα των άγριων ζώων, φροντίδα των ελληνικών ποιμενικών κτλ. Ως προς τη φροντίδα των ελληνικών ποιμενικών, πρόκειται για μια πολύ σημαντική δράση. Ουσιαστικά, φροντίζουμε και αναπαράγουμε ελληνικούς ποιμενικούς σκύλους, τα γνωστά σε όλους τσοπανόσκυλα, τα οποία στη συνέχεια τα δίνουμε σε κτηνοτρόφους που ζουν σε περιοχές που υπάρχουν αρκούδες και λύκοι έτσι ώστε να προστατεύουν τα κοπάδια τους. Είναι μια δράση από τις πολλές που προσπαθούμε να κάνουμε με στόχο την αρμονική μας συνύπαρξη με τα άγρια ζώα. Οι εθελοντές μπορούν επίσης να μας βοηθήσουν στη διάνοιξη μονοπατιών, στη συντήρηση των εγκαταστάσεων μας κτλ. Είναι μια μοναδική εμπειρία γιατί οι εθελοντές συνυπάρχουν με άλλους ανθρώπους που δεν τους γνωρίζουν από πριν αλλά ενώνονται μαζί τους χάρη στα κοινά τους ενδιαφέροντα. Πολλοί από αυτούς γίνονται φίλοι, συνεχίζουν ή ξαναέρχονται. Τα μέρη εκεί είναι μαγικά οπότε είναι μια ωραία διέξοδος για όλους εμάς που την αναζητούμε.

Η σχέση με τον Αρκτούρο είναι μια σχέση μακραίωνης αγάπης.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για να γίνει κάποιος/α εθελοντής/τρια;

Για να γίνει κανείς εθελοντής πρέπει να έχει ενηλικιωθεί. Στη συνέχεια, πρέπει να συμπληρώσει τη σχετική φόρμα που θα βρει στο site μας, και η συνάδελφος, Έλενα Ποντίκη, αναλαμβάνει να επικοινωνήσει μαζί του προκειμένου να ακολουθηθεί η διαδικασία που πρέπει. Υπάρχουν επίσης και κάποια προγράμματα οικογενειακού εθελοντισμού που διοργανώνουμε. Σε αυτά, δίνουμε τη δυνατότητα εθελοντισμού σε οικογένειες με παιδιά αρκεί να υπάρχει πάντοτε κάποιος ενήλικας.

Γενικά, για εμάς, ο εθελοντισμός είναι μια σχέση win-win. Ως οργάνωση συνεργαζόμαστε με πολλά πανεπιστήμια και έτσι έχουμε και φοιτητές από διάφορες σχολές, οι οποίοι έρχονται είτε για να κάνουν έρευνα είτε μέρος της πρακτικής τους. Θέλουμε η σχέση με τους εθελοντές να είναι αμοιβαία. Πάντα φροντίζουμε να προσφέρουμε σε αυτούς τόσο δεξιότητες όσο και εμπειρίες. Είμαστε κοντά τους και προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε έτσι ώστε όλο αυτό να τους προσφέρει και κάτι στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία. Έτσι, έγινε και με εμένα και άλλους συναδέλφους. Η σχέση με τον Αρκτούρο είναι μια σχέση μακραίωνης αγάπης.

Πού πραγματοποιούνται οι δράσεις σας;

Στο Διεθνές Περιβαλλοντικό Κέντρο του Αρκτούρου που βρίσκεται στο Νομό Φλώρινας και περιλαμβάνει εννέα εγκαταστάσεις που διαμοιράζονται σε 3 τοποθεσίες: στον Αετό, στην Αγραπιδιά Φλώρινας και στο Νυμφαίο. Στην Αγραπιδιά υπάρχει το καταφύγιο του λύκου, ενώ στον Αετό υπάρχουν τα γραφεία μας, ο ξενώνας των εθελοντών και το κτηνιατρείο των άγριων θηλαστικών μαζί με ένα χώρο που θα λέγαμε ότι είναι Νοσοκομείο Άγριων Ζώων. Τέλος, στο Νυμφαίο υπάρχει το καταφύγιο της αρκούδας και το κέντρο ενημέρωσης για την αρκούδα που βρίσκεται στο χωριό σε ένα υπέροχο πέτρινο κτίριο, τη Νίκειο Σχολή, στην οποία κάποιος μπορεί να περιηγηθεί και να μάθει τα πάντα για την αρκούδα και το λύκο.